آیا احساس شرم از بدن می‌تواند ما را بیمار کند؟

بادی شیمینگ یا شرم از بدن پدیده‌ جدیدی نیست و در اروپا به اواسط قرن ۱۹ برمی‌گردد؛ زمانی‌که بدن‌های لاغرتر با دلایل نژادپرستانه ترجیح داده می‌شدند. در ایران نیز تن‌شرمی هم‌زمان با گسترده شدن استفاده از شبکه‌های اجتماعی به یک معضل تبدیل شد و افراد بسیاری فارغ از جنسیت و سن را تحت‌تاثیر قرار داد. اما دقیقا این واژه به چه معناست و چه اثرات مخربی به‌دنبال دارد؟

بادی شیمینگ (شرم از بدن) چیست؟

بادی شیمینگ (شرم از بدن) به مجموعه‌ای از نظرات و رفتارهایی می‌گویند که باعث می‌شود فرد نسبت به خود یا بدنش احساس خوشایندی نداشته باشد. این احساس گاهی در اثر نگاه یا صحبت دیگران ایجاده شده و گاهی هم فرد با خودانتقادی شدید، باعث آن می‌شود.

بدن‌نکوهی را زمانی‌که به شکل تحقیر و تمسخر در می‌آید، می‌توان متوجه شد اما گاهی غیرعمدی است و با توصیه‌ی یک پزشک، آرایشگر یا رژیم غذایی صورت می‌گیرد و چندان رفتار مضری به‌نظر نمی‌رسد اما تاثیرات بدی برجای می‌گذارد.

علت بادی شیمینگ

امروزه علت بادی شیمینگ (body shaming) بیشتر به معیارهای زیبایی مرتبط است که شبکه‌های اجتماعی مثل اینستاگرام برای ما تعیین می‌کنند. این معیارها گاهی آنقدر غیرقابل دسترس و دور از ما هستند که فرد ناخودآگاه خود را زشت یا چاق می‌داند.

اما پیش‌تر نیز مجلات، کتاب‌های تغذیه‌ای با چاقی‌هراسی‌ای که ایجاد می‌کردند و عروسک‌ها با آن چشم‌های رنگی، موهای طلایی و بینی‌های کوچک، همین اثرات را بر روان ما داشتند.

از دیگر علت‌های بادی‌شیمینگ که کمتر به آن توجه می‌شود؛ تاثیر خانواده و دوستان است. گاهی اطرافیان بدون هیچ غرض خاصی با یک شوخی کوچک به‌عنوان بادی‌شیمرهای بزرگ در ناخودآگاه‌مان ثبت می‌شوند.

علائم بادی شیمینگ

شرم از بدن تنها به انزوای اجتماعی و احساس نارضایتی منتهی نشده و ممکن است با علائم جدی‌تری مشاهده شود:

• اختلالات خوردن (بی‌اشتهایی یا پرخوری عصبی)
• اضطراب و افسردگی
• کاهش اعتماد به‌نفس
• اختلال بدریخت‌انگاری (وسواس به عیب‌ها)
• ورزش بیش‌از‌حد

این علائم می‌تواند عواقب جدی‌تری مثل بیماری‌های قلبی، فشارخون بالا، دیابت نوع دوم و حتی زمانی‌که شدت پیدا می‌کند، روی آوردن به مواد و اقدام به خودکشی را به‌دنبال داشته باشد.

انواع بادی شیمینگ

در گذشته مسئله شرم از بدن، در زنان بیشتر از مردان مشاهده می‌شد اما امروزه یک معضل جهانی است که همه افراد را ناراضی از خود می‌کند. بادی شیمینگ انواع مختلفی دارد که اگر هر کدام از ما کمی به حرف‌هایی که شنیده یا زده است دقت کنیم، مثال‌هایی برای آن پیدا می‌شود، مثال‌هایی مانند:

تن‌شرمی بابت وزن

چاق‌هراسی، همان حالتی است که افراد فکر می‌کنند تنها در‌ صورتی‌که وزن کم‌ کنند، زیبا می‌شوند یا به ورزش‌های سنگین روی می‌آورند تا مبادا چاق شوند. اما تن‌شرمی بابت وزن فقط در چاق‌هراسی خلاصه نشده، لاغرهراسی نیز در بعضی فرهنگ‌ها عمیقا ریشه دوانده است. مخصوصا فرهنگ‌هایی که همچنان بر پایه زاد‌ و ولد هستند.

تن‌شرمی بابت موهای بدن

کمتر از یک قرن پیش زنان اصلا موهای بدن‌شان را اصلاح نمی‌کردند و موی بدن یک پدیده عادی به‌شمار می‌آمد تا مفهومی به‌نام زن مدرن شکل گرفت؛ کم‌کم نوع لباس پوشیدن زن‌ها تغییر کرد و موهای بدن تبدیل به یک ایراد شد. امروزه بادی شیمینگ به‌خاطر موی بدن چنان جا افتاده که به یک مورد وسواسی در زنان و حتی مردان تبدیل شده است.

تن‌شرمی بابت غذا

غذا خوردن از ابتدایی‌ترین کارهایی است که بشر یاد گرفت انجام دهد اما آداب زندگی امروزی گاهی آنقدر وسواس‌گونه به همه‌چیز نگاه می‌کند که شکل غذا خوردن، مواد غذایی‌ای که انتخاب می‌کنیم و حتی اندازه وعده‌های‌مان به نوعی غذاهراسی تبدیل شده است.

موارد دیگری مثل لباس‌هراسی، شرم از بدنی که مرتبط با ظاهر مو یا اجزای صورت است و حتی بدن‌نکوهی که از پس تغییرات سنی می‌آید نیز از انواع دیگر بادی شیمینگ هستند.

بهترین راه مقابله با شرم از بدن

در قدم اول سعی کنید از تحقیر ظاهر دیگران حتی در عصبانیت و زمانی‌که فرد حضور ندارد، به‌شدت خودداری کنید. زیرا این اقدام در اطرافیان ما به‌ویژه نوجوانان تاثیر منفی گذاشته و در ناخودآگاه‌شان ثبت می‌شود. از اقدامات موثر دیگر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

– در گفتگو‌ها راحت‌تر درباره بدن و ویژگی‌هایش صحبت کنید.

– تاثیر رسانه‌های اجتماعی را بر ذهن خود و فرزندان‌تان مدیریت کنید.

– اهداف ورزشی و تغذیه‌ای را در راستای داشتن بدنی سالم بچینید.

کلام پایانی

در دنیای امروز که فضای مجازی تاثیر زیادی بر زندگی ما دارد؛ گاهی استانداردهایی برای زیبایی و تناسب‌اندام شکل می‌گیرد که دور از ویژگی‌های ظاهری عموم جامعه است. در این حالت افراد خارج از این استانداردها با یک احساس ناکافی بودن و شرم نسبت به بدن و ظاهر خود مواجه می‌شوند که ممکن است عواقب شدید برای آ‌ن‌ها به‌‌دنبال داشته باشد.

در این بین نوجوان‌ها به خصوص نوجوانان دختر بیشتر در مقام مقایسه قرار گرفته و آسیب‌پذیرترند. اما با آگاهی می‌توان از این جریان دور ماند و تاثیر بد بادی‌شیمینگ را از خود دور کرد.

سوالات متداول شرم از بدن

شرم از بدن معمولا در چه سنی اتفاق می‌افتد؟

از سنین نوجوانی با آغاز تغییرات بدنی، شرم از بدن (بادی شیمینگ) شروع می‌شود و با تاثیر اطرافیان ممکن است شدت پیدا کند.

چرا دچار بادی شیمینگ می‌شویم؟

وقتی که استانداردهایی کلی برای زیبایی، شیک بودن و اندام خوب تعریف می‌شود، افراد خارج از آن استانداردها بدون در نظر گرفتن ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد خود دچار احساس شرم از بدن می‌شوند.