سرطان دهانه رحم؛ درمان دارد یا خطرناک است؟

کد نظام پزشکی ۸۵۸۰۸

پزشک تاییدکننده: دکتر مریم الماسی

جراح و متخصص زنان، لاپاراسکوپی، هیستروسکوپی و عضو انجمن علمی جراحی‌های کم‌تهاجمی زنان

کد نظام پزشکی: ۸۵۸۰۸

سرطان دهانه رحم چهارمین سرطان شایع در زنان سراسر جهان به‌شمار می‌رود که با آگاهی و مراقبت، می‌توان از این بیماری شایع پیشگیری یا آن را در مراحل اولیه درمان کرد. برای آشنایی بیشتر با علائم، مراحل و روش‌های درمان سرطان دهانه رحم تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.

سرطان دهانه رحم چیست؟

سرطان دهانه رحم (Cervical cancer) به‌علت رشد بیش از حد یا تغییر غیرطبیعی سلول‌های دهانه رحم اتفاق می‌افتد و ممکن است سال‌ها طول بکشد تا از تغییرات غیرطبیعی در سلول‌ها به سرطان تبدیل شود. با غربالگری منظم و واکسن ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)، می‌توان از بروز این سرطان پیشگیری کرد یا آن را در مراحل اولیه تشخیص داد.

دهانه رحم محل اتصال بدنه اصلی رحم (محل رشد جنین) به واژن است. این ناحیه نقش مهمی در باروری، قاعدگی و زایمان دارد و به دلیل موقعیت خاص خود، در معرض تغییرات هورمونی و عفونت‌های مختلف قرار می‌گیرد.

علائم سرطان دهانه رحم، هشدار‌های بدن‌تان را جدی بگیرید!

یکی از چالش‌های سرطان دهانه رحم این است که در مراحل اولیه معمولاً هیچ علامتی ندارد. به همین دلیل، بسیاری از زنان تا زمانی که بیماری پیشرفت نکرده، متوجه آن نمی‌شوند. با این حال، وقتی علائم ظاهر می‌شوند، ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• خونریزی غیرطبیعی واژینال: خونریزی غیرطبیعی در پریود، پس از رابطه جنسی، یا بعد از یائسگی.
• ترشحات غیرمعمول: ترشحات واژینال که ممکن است بدبو، آبکی یا همراه با خون باشند.
• درد در ناحیه لگن یا هنگام رابطه جنسی: احساس ناراحتی مداوم در ناحیه لگن یا درد هنگام رابطه جنسی.
• خستگی یا کاهش وزن بدون دلیل: این علائم در مراحل پیشرفته‌تر ممکن است ظاهر شوند.

اگر هر یک از این علائم را تجربه کردید؛ نگران نشوید، اما حتماً با پزشک مشورت کنید. زیرا این علائم ممکن است به دلایل دیگری نیز رخ دهند.

سرطان دهانه رحم از چه سنی شروع می‌شود؟

سرطان دهانه رحم، معمولاً در زنان بالای ۳۰ سال شایع‌تر است اما می‌تواند در سنین پایین‌تر نیز رخ دهد، به‌ویژه اگر فرد در معرض عوامل خطرناک مانند عفونت HPV باشد.

غربالگری معمولاً از سن ۲۱ سالگی برای زنان با خطر متوسط توصیه می‌شود، زیرا تشخیص زودهنگام تغییرات غیرطبیعی در این سنین می‌تواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کند.

اگرچه این بیماری در زنان جوان‌ نادر است، اما دریافت واکسن HPV تا ۲۶ سالگی، خطر ابتلا را به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌دهد.

علت سرطان دهانه رحم

مهم‌ترین عامل ایجاد سرطان دهانه رحم، عفونت با ویروس HPV است. این ویروس از طریق تماس جنسی منتقل می‌شود و تقریباً تمام موارد سرطان دهانه رحم به آن مرتبط هستند.

اما همه انواع HPV خطرناک نیست؛ تنها برخی از سویه‌های پرخطر این ویروس می‌توانند باعث تغییرات سلولی شوند که به سرطان منجر می‌شود. عوامل دیگری که خطر ابتلا را افزایش می‌دهند عبارت‌اند از:

• سیستم ایمنی ضعیف: مانند افرادی که HIV دارند یا داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی مصرف می‌کنند.
• داشتن شرکای جنسی متعدد: این موارد خطر ابتلا به HPV را افزایش می‌دهند و در نهایت می‌توانند منجر به ایجاد سرطان دهانه رحم شوند.
• سیگار کشیدن: مواد شیمیایی موجود در سیگار می‌تواند به سلول‌های دهانه رحم آسیب برساند.
• استفاده طولانی‌مدت از قرص‌های ضدبارداری: برخی مطالعات ارتباط ضعیفی بین این موضوع و افزایش خطر سرطان دهانه رحم نشان داده‌اند.

مقاله مرتبط:

ویروس HPV چیست؟ چه علائمی دارد و چگونه درمان می‌شود؟

HPV جزو رایج‌ترین ویروس‌های انتقالی از راه ارتباط جنسی است که همیشه منجر به مشکل حاد نمی‌شود اما بع ... مطالعه

مراحل ابتلا به سرطان دهانه رحم

سرطان دهانه رحم را به چهار مرحله اصلی تقسیم می‌کنند که نشان‌دهنده شدت رشد بیماری نیز است.

1. در مرحله اول، سرطان فقط دهانه رحم را درگیر کرده و به بافت‌های اطراف گسترش نیافته است.
2. مرحله دوم زمانی است که سرطان به قسمت‌هایی از رحم یا بافت‌های نزدیک گسترش یافته، اما هنوز به دیواره‌های لگن یا قسمت‌های دیگر نرسیده است.
3. زمانی که سرطان به دیواره‌های لگن، حالب‌ها یا گره‌های لنفاوی گسترش یافت، مرحله سوم آغاز شده و ممکن است عملکرد کلیه‌ها را نیز مختل کند.
4. در مرحله چهارم یا پیشرفته، سرطان به اندام‌های دوردست مانند ریه‌ها، کبد یا استخوان‌ها متاستاز داده است.

تشخیص زودهنگام در مراحل یک و دو شانس درمان را بسیار بالا می‌برد.

چطور سرطان دهانه رحم را در خانه تشخیص دهیم؟!

تشخیص سرطان دهانه رحم در خانه امکان‌پذیر نیست، زیرا این بیماری نیاز به آزمایش‌های تخصصی دارد. با این حال، آگاهی از علائم و توجه به تغییرات غیرعادی در بدن، می‌تواند شما را در زمان مناسب به پزشک هدایت کند.

اگر مبتلا به زگیل تناسلی هستید؛ به این معنا نیست که حتماً سرطان خواهید داشت اما زگیل‌های تناسلی می‌توانند نشانه‌ای از عفونت HPV باشند که باید مورد بررسی قرار گیرند.

خودآزمایی منظم و توجه به بدنتان اولین قدم برای حفظ سلامتی است اما برای تشخیص دقیق، حتماً به آزمایش‌های پزشکی نیاز دارید.

آزمایش‌هایی برای تشخیص سرطان دهانه رحم

برای تشخیص سرطان دهانه رحم، پزشکان از آزمایش‌های زیر استفاده می‌کنند:

• تست پاپ‌اسمیر: یک روش غربال‌گری است که سلول‌های دهانه رحم را جمع‌آوری و بررسی می‌کند تا تغییرات غیرطبیعی را تشخیص دهد. معمولاً از ۲۱ سالگی هر سه سال یک‌بار توصیه می‌شود.

مقاله مرتبط:

تست پاپ اسمیر چرا، چگونه و چه زمانی انجام می‌شود؟

پاپ اسمیر چیست؟ پاپ اسمیر یک آزمایش غربالگری پزشکی است که برای بررسی سلول‌های دهانه رحم تجویز می‌ ... مطالعه

• تست HPV: این آزمایش وجود ویروس HPV پرخطر را بررسی می‌کند و گاهی همراه با پاپ‌اسمیر انجام می‌شود.
• کولپوسکوپی: اگر نتایج پاپ‌اسمیر غیرطبیعی باشد یا وجود ویروسHPV پرخطر تشخیص داده شود،  پزشک ممکن است از کولپوسکوپی استفاده کند تا بتواند دهانه رحم را با دقت بیشتری بررسی کند.
• بیوپسی: در صورت مشاهده ناهنجاری، نمونه‌ای از بافت دهانه رحم برای آزمایش در زیر میکروسکوپ برداشته می‌شود.

غربالگری منظم، وقت و انرژی زیادی از شما نمی‌گیرد اما می‌تواند جان شما را نجات دهد.

آیا سرطان دهانه رحم درمان دارد؟

بله، سرطان دهانه رحم قابل درمان است؛ به‌ویژه اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود. گزینه‌های درمانی به مرحله بیماری، سلامت کلی بیمار و ترجیحات او (مانند خواست برای بارداری) بستگی دارد:

• جراحی: در مراحل اولیه، ممکن است بخشی از دهانه رحم یا کل رحم (هیسترکتومی) برداشته شود.
• رادیوتراپی: از اشعه برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود، گاهی رادیوتراپی در کنار جراحی به کار می‌رود.
• شیمی‌درمانی: شامل داروهایی برای کشتن سلول‌های سرطانی است و معمولاً در مراحل پیشرفته‌تر درمان استفاده می‌شود.
• درمان‌های هدفمند: برخی داروها مانند بواَسیزوماب، می‌توانند رشد رگ‌های خونی تغذیه‌کننده تومور را متوقف کنند؛ پزشک متخصص با بررسی روند سرطان و میزان پاسخگویی بدن فرد مبتلا به درمان، ممکن است از این داروها استفاده کند.

کلام پایانی

سرطان دهانه رحم ممکن است ترسناک به نظر برسد، اما با آگاهی و مراقبت، می‌توانید خطر آن را به حداقل برسانید. واکسن HPV، غربالگری منظم با پاپ‌اسمیر، و توجه به علائم غیرعادی، ابزارهای قدرتمندی برای حفظ سلامتی شما هستند. در صورت بروز هر کدام از علائم هشداردهنده مانند خونریزی غیر طبیعی در دوران پریود یا درد زیاد در هنگام رابطه جنسی و… حتما به پزشک مراجعه کنید. زیرا سلامت شما ارزشمندترین دارایی شما محسوب می‌شود.

سوالات متداول سرطان دهانه رحم

آیا سرطان دهانه رحم کشنده است؟

سرطان دهانه رحم در صورت تشخیص زودهنگام قابل درمان است، اما در مراحل پیشرفته می‌تواند خطر‌آفرین باشد.

چه چیزی باعث سرطان دهانه رحم می‌شود؟ 

شایع‌ترین علت سرطان دهانه رحم عفونت مداوم بر اثر ابتلا به ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) یا زگیل تناسلی است.

چه افرادی بیشتر در معرض ابتلا به سرطان دهانه رحم هستند؟

زنان با سابقه عفونت (HPV)، سیگار کشیدن، سیستم ایمنی ضعیف یا عدم انجام غربالگری منظم بیشتر در معرض خطر هستند.