PMDD چیست و چطور این اختلال را درمان کنیم؟

بعضی از زنان در روزهای پیش از قاعدگی با تغییراتی روبه‌رو می‌شوند که فراتر از ناراحتی‌های جسمی است؛ نوسانات شدید خلقی، احساس غم و اندوه عمیق، اضطراب ناگهانی یا خشم غیرقابل‌کنترل که می‌تواند زندگی روزمره، روابط شخصی و تمرکز ذهنی آنها را تحت تأثیر قرار دهند.

در چنین شرایطی ممکن است اختلالی به نام PMDD مطرح باشد؛ که هنوز هم بسیاری از زنان آن را نمی‌شناسند و بدون آگاهی از راه درمانش، سال‌ها با علائم آن زندگی می‌کنند. شناخت علائم پی‌ام‌دی‌دی، اولین قدم برای مدیریت و کاهش فشار روانی قبل از پریود است.

PMDD چیست؟

PMDD مخفف عبارت Premenstrual Dysphoric Disorder و به معنی اختلال دیسفوریای پیش از قاعدگی است که یکی از مشکلات روانی-هورمونی محسوب می‌شود. این اختلال علاوه بر علائم جسمی، با اندوه و افسردگی شدیدتر از سندرم پیش از قاعدگی، یک تا دو هفته قبل از پریود همراه‌ست.

PMDD که به اختلال ملال پیش از قاعدگی هم شناخته می‌شود، معمولا در روزهای پایانی چرخه پریود بروز پیدا می‌کند و علائم آن با شروع قاعدگی یا مدت کوتاهی پس از آن، کم می‌شود.

علت PMDD چیست؟

علت دقیق بروز PMDD در زنان هنوز به‌طور کامل مشخص نیست اما بررسی‌های پزشکی نشان می‌دهد این اختلال به‌طور مستقیم با نوسانات هورمونی چرخه قاعدگی در ارتباط است. میزان هورمون‌ها در زنان مبتلا به اختلال pmdd غیرطبیعی نیست ولی واکنش مغز به تغییرات این هورمون‌ها متفاوت است.

در چنین شرایطی، سیستم عصبی نسبت به تغییرات استروژن و پروژسترون حساس‌تر عمل می‌کند و این حساسیت می‌تواند تعادل مواد شیمیایی مغز به‌ویژه سروتونین را تحت تأثیر قرار دهد. سروتونین نقش مهمی در تنظیم خلق‌وخو، احساس آرامش و ثبات روانی دارد و اختلال در عملکرد آن می‌تواند زمینه‌ساز بروز پی‌ام‌دی‌دی شود.

عوامل ژنتیکی هم در ابتلا به این اختلال بی‌تأثیر نیستند. زنانی که سابقه خانوادگی اختلالات خلقی یا مشکلات مرتبط با چرخه قاعدگی را دارند، ممکن است بیشتر در معرض PMDD باشند.

علائم PMDD چیست؟

علائم دوره pmdd معمولا در روزهای پایانی چرخه قاعدگی ظاهر می‌شود و می‌تواند هم جسم و هم وضعیت روحی و عاطفی فرد را به‌طور هم‌زمان تحت تأثیر قرار دهد.

علائم جسمی PMDD

• احساس خستگی شدید
• بی‌خوابی یا خواب‌آلودگی شدید
• تغییر در اشتها، پرخوری، بی‌میلی به غذا
• سردرد یا احساس فشار در سر
• درد یا حساسیت در پستان‌ها
• نفخ و احساس سنگینی در شکم
• دردهای عضلانی یا مفصلی

علائم روحی و عاطفی PMDD

• نوسانات شدید خلقی و احساسات
• احساس غم، اندوه یا ناامیدی عمیق
• اضطراب، تنش عصبی یا احساس بی‌قراری
• تحریک‌پذیری شدید و زودرنجی
• خشم یا عصبانیت غیرقابل‌کنترل
• کاهش تمرکز و اختلال در تصمیم‌گیری
• از دست دادن کنترل بر احساسات

تفاوت PMS و PMDD چیست؟

تفاوت اصلی PMS و PMDD در شدت و تأثیر علائم است. در PMDD، نشانه‌ها جدی‌ترند و می‌توانند زندگی روزمره، روابط و تعادل روانی فرد را به‌شکل قابل‌توجهی تحت تأثیر قرار دهند. در مقابل، PMS معمولا خفیف‌تر است و با استراحت یا مراقبت‌های ساده قابل کنترل خواهد بود.

همچنین در PMDD، تغییرات روحی و عاطفی پررنگ‌تر است و حس ناتوانی یا از دست رفتن کنترل ایجاد می‌کند، به همین دلیل نیاز به تشخیص و پیگیری تخصصی دارد. PMS اما بیشتر بخشی طبیعی چرخه قاعدگی است و معمولا تأثیر جدی روی زندگی و روابط ندارد.

مقاله مرتبط:

سندروم پیش از قاعدگی (PMS) چیست و چه علائمی دارد؟

PMS یا سندرم پیش از قاعدگی، یک اختلال شایع در میان زنان و همراه با علائم جسمی و روحی است که در هر فرد ب ... مطالعه

درمان PMDD چگونه است؟

درمان PMDD معمولا ترکیبی از روش‌های دارویی و تغییرات سبک زندگی است. البته برای تشخیص دقیق و انتخاب روش مناسب، تست PMDD و مشاوره با پزشک متخصص اهمیت زیادی دارد.

داروهای ضد افسردگی برای PMDD: پزشک ممکن است داروهای کنترل اضطراب، ضدافسردگی یا هورمون‌تراپی برای تمام طول ماه یا در مرحله لوتئال سیکل قاعدگی تجویز کند تا واکنش مغز به نوسانات هورمونی کنترل شود.

اصلاح سبک زندگی: رعایت خواب منظم، کاهش استرس و مدیریت فشارهای روانی در کاهش شدت PMDD بسیار مؤثر است.

مصرف مکمل‌های غذایی: استفاده از ویتامین‌هایی مثل کلسیم، منیزیم، آهن و ویتامین‌های گروه B با تجویز پزشک می‌تواند علائم PMDD را کاهش دهد.

فعالیت بدنی: ورزش سبک و منظم مانند یوگا یا پیاده‌روی تند در طول روز به کنترل اضطراب و بهبود روحیه کمک می‌کند.

تغذیه سالم: مصرف متعادل پروتئین، میوه و سبزیجات و کاهش مصرف کافئین و قند می‌تواند علائم جسمی و روانی را در این اختلال کاهش دهد.

روان‌درمانی: جلسات مشاوره یا روان‌درمانی برای افرادِ دارای اختلال دیسفوریای پیش از قاعدگی، به مدیریت نوسانات خلقی و خشم بسیار کمک می‌کند.

حمایت اجتماعی: ارتباط با خانواده و دوستان و دریافت حمایت عاطفی در دوران PMDD بسیار کمک‌کننده است.

پیگیری وضعیت پریود: زمان دقیق شروع و پایان پریود خود را در یک تقویم پریود ثبت کنید. این کار به شما کمک می‌کند الگوی بروز علائم PMDD را بشناسید و متوجه شوید نوسانات شدید خلق، اضطراب یا افسردگی دقیقاً در کدام روزهای سیکل قاعدگی رخ می‌دهد.

روزشمار پریود

پیش‌بینی زمان دقیق تخمک گذاری و پریود بعدی با روزشمار پریود مای لیدی

پریود بعدی و زمان دقیق تخمک‌گذاری خود را پیش‌بینی کنید! با روزشمار پریود مای‌لیدی دوره‌های قاعدگی خود را مدیریت کنید و اطلاعات دقیقی درباره طول چرخه پریود خود داشته باشید.

مشاهده بیشتر

چرخه پریود

میانگین ۲۸ روز

کلام پایانی

شناختن علائم PMDD به زنان کمک می‌کند تا تغییرات هورمونی خود را بهتر مدیریت کنند و در نتیجه کیفیت زندگی‌شان در دوره پیش از قاعدگی حفظ شود. این آگاهی امکان مدیریت بهتر نوسانات خلقی و فشارهای روانی را فراهم می‌کند.

منبع: Hopkinsmedicine، Womenshealth