علائم و درمان ریزش مو هورمونی در زنان چیست؟

از کجا بفهمیم ریزش مو هورمونی است؟

از روی الگوی ریزش مو، زمان شروع و علائم همراه آن می‌توان به هورمونی‌ بودن ریزش شک کرد ولی تشخیص قطعی فقط با دیدن چند تار مو روی برس یا انجام یک آزمایش هورمونی ممکن نیست. اگر هر یک از علائم ریزش مو هورمونی زیر را دارید، بهتر است به پزشک مراجعه کنید:

• کم‌پشت‌شدن موها در فرق سر
• کم‌حجم‌شدن دم‌اسبی
• دیده‌شدن بیشتر پوست سر
• نازک‌شدن تدریجی و پراکنده موها
• ریزش مو بعد از زایمان یا نزدیک یائسگی
• ریزش مو همراه با آکنه، موهای زائد یا بی‌نظمی پریود

کم‌پشت‌شدن موها در فرق سر: برخلاف مردان که ریزش موی‌شان معمولا با عقب‌رفتن خط رویش مو در پیشانی و شقیقه‌ها همراه‌ست، در زنان نازک‌شدن موها معمولا از خط وسط سر شروع می‌شود و به‌تدریج گسترش پیدا می‌کند.

کم‌حجم‌شدن دم‌اسبی: وقتی موهای‌تان را می‌بندید، حجم دم‌اسبی نسبت به قبل کمتر و باریک‌تر به نظر می‌رسد.

بیشتر دیده‌شدن پوست سر: به‌ویژه در قسمت فرق سر و زیر نور مستقیم، پوست سر بیشتر از قبل از میان موها دیده می‌شود.

نازک‌شدن تدریجی و پراکنده موها: ریزش مو هورمونی در زنان معمولا به‌صورت تدریجی و پراکنده اتفاق می‌افتد. پس اگر متوجه لکه‌های گرد و مشخص بدون مو شدید، احتمالا علت ریزش چیزی غیر از هورمون است.

ریزش مو همراه با تغییرات هورمونی: شروع یا تشدید ریزش مو بعد از زایمان، نزدیک به یائسگی یا هم‌زمان با تغییرات هورمونی می‌تواند سرنخ مهمی باشد.

ریزش مو همراه با علائم دیگر: اگر ریزش مو با بی‌نظمی پریود، خشکی واژن، افزایش موهای زائد صورت و بدن یا آکنه جدید همراه باشد، بررسی افزایش آندروژن‌ها مهم است.

برای آگاهی از علت و علائم تغییرات هورمونی در دوران پریود، مقاله زیر را حتما بخوانید:

مقاله مرتبط:

علت و علائم تغییرات هورمونی در دوران پریود

شاید بسیاری از ما فقط به خونریزی و دردهای فیزیکی دوران قاعدگی فکر می‌کنیم اما تغییرات هورمونی که د ... مطالعه

آیا کمبود هورمون زنانه باعث ریزش مو می‌شود؟

بله، کاهش هورمون‌های زنانه، به‌ویژه استروژن، می‌تواند باعث نازک‌شدن و ریزش مو شود. استروژن به حفظ مرحله رشد مو کمک می‌کند و با کاهش آن، بخشی از فولیکول‌ها زودتر وارد مرحله استراحت می‌شوند. به همین دلیل، ریزش و کم‌پشت‌شدن موها در دوره‌هایی مثل یائسگی شایع‌تر است.

البته تنها عامل ریزش مو کاهش استروژن نیست؛ ژنتیک و حساسیت فولیکول‌ها به آندروژن‌ها هم به‌خصوص با افزایش سن، می‌توانند در نازک‌شدن موها نقش داشته باشند. بنابراین، هر ریزش مویی را نمی‌توانیم به کمبود هورمون زنانه نسبت بدهیم.

آیا هورمون DHT باعث ریزش مو می‌شود؟

بله، DHT یا دی‌هیدروتستوسترون یکی از آندروژن‌هایی است که از تبدیل تستوسترون به کمک آنزیم ۵-آلفا ردوکتاز ساخته می‌شود. این هورمون در فولیکول‌های حساس به آندروژن، چرخه رشد مو را کوتاه‌تر و فولیکول را آرام آرام کوچک‌تر می‌کند و در نتیجه، تارهای مو نازک‌تر و کم‌پشت‌تر می‌شوند.

ولی هر ریزش مویی لزوما به معنای بالا بودن DHT در خون نیست؛ گاهی فولیکول‌های مو نسبت به این هورمون حساس‌ترند و حتی با سطح طبیعی هورمون‌ها، موها به‌تدریج نازک و کم‌پشت می‌شوند.

به همین دلیل، تشخیص علت ریزش مو فقط با اندازه‌گیری DHT انجام نمی‌شود و پزشک الگوی ریزش، سابقه خانوادگی و سایر علائم را هم بررسی می‌کند.

روش‌های پیشگیری از ریزش مو هورمونی

بعضی از انواع ریزش موی هورمونی،به‌ویژه ریزش‌های مرتبط با ژنتیک و تغییرات طبیعی هورمونی، کاملا قابل پیشگیری نیستند. بااین‌حال، می‌توانیم با مراقبت از مو، احتمال تشدید ریزش را کاهش دهیم:

رژیم غذایی متعادل: دریافت کافی پروتئین، آهن، روی و سایر مواد مغذی برای سلامت مو اهمیت دارد. برای آشنایی بیشتر با مواد مغذی مورد نیاز بدن، لیست ویتامین‌های ضروری برای زنان را در مجله مای‌لیدی بخوانید.

پرهیز از رژیم‌های سخت و کاهش وزن: کاهش وزن شدید می‌تواند باعث افزایش ریزش مو شود.

قرار ندادن مو تحت کشش و حرارت بالا: بستن محکم مو، استفاده مداوم از حرارت سشوار و استفاده از بعضی مواد شیمیایی می‌توانند به ساقه و فولیکول مو آسیب بزنند.

درمان ریزش مو هورمونی در زنان

درمان ریزش مو هورمونی زنانه به علت آن بستگی دارد. اگر ریزش مو به دلیل کمبود آهن، اختلال تیروئید یا افزایش آندروژن‌ها باشد، باید به‌جای مصرف هر نوع داروی هورمونی، این مشکل‌ها را حل کنید.

در ریزش موی الگوی زنانه، ماینوکسیدیل موضعی یکی از درمان‌های اصلی است و می‌تواند به کاهش ریزش و حفظ یا افزایش تراکم مو کمک کند. ولی برای گرفتن نتیجه واقعی، معمولا باید چند ماه به‌طور مداوم استفاده کنید.

درمان گیاهی ریزش مو هورمونی در زنان

از روش‌های گیاهی رایج برای درمان ریزش مو هورمونی در زنان می‌توانیم به روغن رزماری، ساوپالمتو (نخل اره‌ای) و روغن تخم کدو اشاره کنیم.

بعضی مطالعات نشان داده است احتمال تاثیر این ترکیبات بر رشد مو یا کاهش ریزش مو بسیار زیاد است ولی هنوز نمی‌توانیم با قطعیت بگوییم که این روش‌ها جایگزین خوبی برای درمان‌های اصلی است.

روغن رزماری به‌صورت موضعی روی پوست سر استفاده می‌شود و ساوپالمتو در قالب مکمل خوراکی یا فرآورده‌های موضعی در بازار وجود دارد.

ولی تاکید می‌کنیم که اگر قصد استفاده از این ترکیبات را دارید، به‌خصوص در صورت مصرف داروهای هورمونی یا احتمال بارداری، بهتر است با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

قرص برای ریزش مو هورمونی

اگر ریزش مو با افزایش اثر آندروژن‌ها مرتبط باشد، پزشک ممکن است داروهای ضد آندروژن تجویز کند.

اسپیرونولاکتون یکی از داروهایی است که در زنان مبتلا به ریزش موی الگوی زنانه استفاده می‌شود. این دارو بیشتر در شرایطی مورد توجه قرار می‌گیرد که علائمی مانند آکنه، موهای زائد یا سایر نشانه‌های افزایش آندروژن هم وجود داشته باشد.

فیناستراید و در بعضی موارد دوتاستراید هم ممکن است برای ریزش موی زنان تجویز شوند، ولی حتما باید تحت نظر پزشک مصرف شود.

فیناستراید برای زنان باردار یا زنانی که احتمال بارداری دارند مناسب نیست، زیرا می‌تواند به جنین پسر آسیب برساند.

نکته مهم دیگر اینکه داروهای ضدآندروژن برای همه زنان مبتلا به ریزش مو مناسب نیست و ممکن است عوارضی مانند اختلالات قاعدگی یا حساسیت پستان داشته باشند.

چه زمانی برای ریزش مو هورمونی به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت روبرو شدن با هر یک از نشانه‌های زیر، بهتر است به پزشک مراجعه کنید:

• ریزش مو، ناگهانی و شدید شده یا در مدت کوتاهی حجم زیادی از موها را از دست داده‌اید.
• کم‌پشتی موها به‌تدریج بیشتر می‌شود یا پوست سر در قسمت فرق و بالای سر بیشتر دیده می‌شود.
• ریزش مو همراه با پریود نامنظم، آکنه یا افزایش موهای زائد است.
• هم‌زمان با ریزش مو، تغییرات وزن یا علائم مرتبط با اختلالات تیروئید دارید.
• روی پوست سر خارش، درد، قرمزی، التهاب یا پوسته‌ریزی دارید.
• بخش‌هایی از سر به‌صورت لکه‌ای و مشخص خالی شده‌اند.
• با وجود مراقبت و درمان‌های معمول، ریزش مو ادامه پیدا می‌کند یا بیشتر می‌شود.

برای تشخیص دقیق، پزشک با توجه به علائم و سابقه ژنتیک، نسخه آزمایش خون مواردی مثل عملکرد تیروئید، سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PMOS)، آهن و بعضی ویتامین‌ها یا هورمون‌ها درخواست می‌کند. بنابراین توصیه می‌کنیم به‌جای انجام خودسرانه «آزمایش هورمونی»، به‌دنبال علت احتمال باشید.

منابع: my.clevelandclinic.org ، health.com ، health.harvard.edu ، medical-and-health